JI BO XWEDAVEND SARA

Ezda Amargî

Tû wek kûlîlke kî di nav dilê kurda de şîn bû yî. Wek avekê
zelal mîna ava Dicle û Fırat, wek Mûnzûr a xweşik, diherikî ji Dêrsimê heya
çiyayên azad. Tû sond û peymana Seyîd Riza, tilîlîya li ser zimanê Besê û Zarîfeyan
bûy.  Ew jinên kû, bi egîdî li hember
dijmin berxwedan û xwe kendalan de avêtin xar. Tû wek evîna Zilan, ew Zîlan’a
di nav dilê dijmin de parçe parçe bû yî.  Zanim ew jinên qehreman, ew jinên bûne tirs û
xofa dijmin, bihezaran ew jinên kû navên wan nayên zanîn te pêşvazî dikin. Tû
jî wan çavên kû dilê te yê xweşik di nav de xûya dike li wan mêze dikî, bi
devekî kenî û serbilind, bi hesrata hezar salan wan hêmbez dikî.  Wê hevdîtina dîrokî de, derdore we çîçekên bi
reng û reng vedibin. Bêhna binevşa diçe heya asûmana û îro bûka baranê bi rengê
we vedibe….

Dizanim, îro Mûnzûra bi salane rondikên dayîka ve diherike
pir xemgîne, ew çiyayên bêhna xeyalên te yên zaroktîyê jê tê, îro ji bo te
rondik dibarîne û dibêjin ne bû keça Dêrsimê, ev veger ne bû, ji ber kû ev veger
pir zû bû. Erê jina Dêrsimê ya şoreşger, Tû yê bikevî nav gotinên dengbêjan.  Ew dengbêjên dilovan, bi salan êşên Kurdan,
evînên bêziman gotine, ewê vê car di nav stranên xwe de behsa berxwedana te bikin,
behsa xweşîkbûyîna te, ronakbûyîna te, bi hêvîyên mezin mêzekirina te, ewê
bibejin ew jin evîndarê kurdistanê bû, evîna wê, evîna Derwêş û Adûlê derbas
kiribû, ew çîrokek bêdawî, stranek ji nav dil de bû, ew jinekê egît bû, bi
sekna xwe, bi meşa xwe dilê dijmin de bibû tirsek mezin. Bi peyvên xemilandî,
dilê te yê xwedavend bînin ziman…….

Erê fermandara hêja,  zelalbûna te wê bikeve rûpelên dîrokê. Her
peyvek serhildêrbûna te, berxwedana te, ew berxwedana te li hember dijmin daye
bê nivîsandin.  Îro şûnda çîçek û kûlîlkên
çîyayên Dêrsimê ji bo te vedibin, ew çiyayên kû rêhevalên te di nav hêmbêza xwe
de vedişêre, ewê behna te bi lez û bez, di nav bager de bigîhîjîne rêhevalên te………………

Erê jina serbilind, bavê Xizir, di serê zarokên Dêrsimê bide
ser çoka xwe û bi navê düzgün baba 
destpêbike erê zarokno, ezê îro behsa jinekê dîrok daye şermê bikim, ew
jin jinekî bi egîdîya xwe re bi nav û deng bû. Di nava dilê xwe de azadbûna
tevahî jina bicîh kiribû. Ewê wisa berdevam bike   bibêje ew jin jinekê ew kas bilind bû wek xwedawenda
bû. Ew jin dijminê hov û xwînxwar bi tifa xwe fetisandi bû. Ew qêrînek bû, ew
qêrîn bibû bersiva qêrina zarokên Dêrsimê, bersiva jinên Dêrsimê yên qehreman,
jinên kû bi hezar salin êş dikêşin. Wê jinê tu car hemberê dijmin serê xwe netawandibû.
Ew hevala rojê ya pîroz bû, hevala Mazlum bû ew Mazlumê bûye agirê Newrozê, ew
hevala kûlîlkên ji bo azadîyê bedena xwe dane ber agir, ew hevala wan egit u
qehremanên yên kû, bi fikr û ramana xwe dijmin binxisti bûn. Erê zarokno ew jin
hêja temenê we de evîndarê çiyayên Dêrsimê bû. Xeyalên xwe yê zaroktî bi Dêrsimê
xemilandi bû. Bi axînek mezin ewê bibêje erê zarokno ew jin tekoşerekê mezin û
azad bû, hûnê vê jinê sal bi sal di nav dirokê de bibînin û bibêjin. Car caran
serê xwe rakin ber bi asûmana ve çavên xwe yên xweşik mêze bikin hûnê wê jinê
bibînin li ser çiyayên Dêrsimê difire. Erê zarokno ew jin Sakîne Cansiz bû keça
Dêrsimê, keça Kûrdistan a pîroz û dîrokî bû.

Kürdistan Stratejik Araştırmalar Merkezi

www.navendalekolin.com – www.lekolin.org – www.lekolin.net –
www.lekolin.info