Di 6’ê Çileyê de, di êrîşên li ser taxên Şêx Meqsûd, Eşrefiye û Benî Zed ên Helebê de, ji aliyê HTŞ û komên cîhadîst ên girêdayî Hikûmeta Demkî ya Sûriyeyê, û her wiha ji aliyê komên El-Emşat, Suleyman Şah û Nûreddîn El-Zenkî yên girêdayî dewleta Tirkiyeyê ve, bi dehan sivîl hatin kuştin. Herî kêm 120 hezar kes koçber bûn û zêdetirî 500 kes hatin revandin.
Hêzên navneteweyî ku berê heman helwest an go bêdengiya li hember komkujiyên li dijî civakên Durzî û Elewiyan nîşan didan, komên cîhadîst ên girêdayî hikûmeta Şamê û komên ku ji aliyê dewleta Tirkiyeyê ve tên piştgirîkirin cesaret dan ku êrîşî taxên Şêx Meqsûd û Eşrefiye yên Helebê bikin. HTŞ, dewleta Tirkiyeyê û çeteyên DAIŞ’ê, wekî beşek ji planeke hevbeş, planên xwe yên êrîşî herêmên Dêr Hafir û Meskenê xistin meriyetê.
Li gorî agahiyên ku ji aliyê Lekolin.org ve hatine bidestxistin, çeteyên HTŞ-dewleta Tirk û DAIŞ’ê bi hev re êrîşeke demdirêj a li ser herêmên Dêr Hafir û Meskenê yên li gundewarê Reqqayê ya Sûriyeyê çalak kirine.
Wekî ku xwendevanên me dişopînin, Lekolin.org bi baldarî planên êrîşê yên dewleta dagirker a Tirkiyeyê û hikûmeta demkî ya Şamê, bi hevkariya DAIŞ’ê ku li bakurê rojhilatê Sûriyeyê hedef digirin, dişopîne û bi rêya nûçeyên taybet, dosyayên taybet û nûçe-analîzan wan eşkere dike.
Hat hînbûn ku dewleta Tirkiyeyê ku heta dawiyê gefên xwe yên êrîşê li dijî Rojava û bakurê rojhilatê Sûriyeyê domand, niha bi rêya çeteyên SMO yên girêdayî xwe û bi hemî şiyanên xwe yên teknîkî di plana êrîşê de cih digire.
Hûrguliyên êrîşa plankirî ya li ser du eniyên sereke wiha ne:
-Xeta Xenasir – El Fêseliyê: Hikûmeta demkî ya Şamê hêzên xwe li herêma Heqlê (zeviyê) Dirêhim li ser vê xetê kom dike. Li vê herêmê, çeteyên ji gundên herêmî (bi taybetî gundê El Cireyat) ku berê beşek ji DAIŞ’ê bûn, di nav hêzên hikûmeta demkî ya Şamê de hatine entegrekirin. Hat hînbûn ku Ebû Fadil El Ceriyan, serkirdeyekî DAIŞ’ê ji Meskene, wekî serokê vê koma çete ya herêmî hatiye tayînkirin.
-Xeta Xefsa – El Hibûbiyê: Hêzên HTŞ yên hikûmeta demkî ya Şamê armanc dikin ku çavkaniyên avê û kanalên herêmê bixin bin kontrola xwe. Hat hînbûn ku ew dixwazin vê yekê bi rêya komên bi eslê xwe ji DAIŞ’ê di nav eşîrên ereb ên Xenam û Nasira de bikin ku wan berê di bin fermanên MÎT’ê de organîze kirine.
Agahiyên hatine bidestxistin ku teqemeniyên pêşwext amadekirî dê li van her du deveran werin bikar anîn, digel agirê rokêtê yê dijwar û karanîna dronên keşfê/kamîkaze yên celebê Şahîn.
-Koordînasyon û Îstîxbarata Navxweyî: Li gorî agahiyên ku me bi dest xistine, bi rêya fermandarê herêma Minbicê Haşim El Şêx (Ebû Cabir) bi eşîrên ereb ên Xefaca û Fexdê El Edad re têkilî hatiye danîn û hatiye hînbûn ku parêzer Ibêd El Elo ku li Cerablusê dijî, wekî navbeynkar tevdigere. Her wiha hatiye hînbûn ku ajanên MIT’ê yên li qadê Şewket Xalid El Hisên, Ebû Xalid û Cemal Mistefa El Walkî, derbarê çeperên hêzên QSD’ê yên li herêmê de îstîxbaratê berhev dikin.
-Di nav kesên di xanî de, terziyê Îbrahîm Receb (berê bi Nusra ve girêdayî bû), Seed Macid El Irêf, xwediyê Dermanxaneya Suad û Macid Erîf derdikevin pêş.
-Zarokên eşîra Xefaca Fexdê Idad, ji ber ku ew bi Firqeya 25’emîn a Suheyl Hesen û koma Elî Rislan re dixebitin, hejmareke mezin ji çek û cebilxaneyan di destê wan de ye.
-Hat hînbûn ku erkê sereke yê ku ji kesên girêdayî eşîra Xefaca Fexdê Idad re hatiye dayîn, ew bû ku dema êrîş dest pê kirin li herêma Meskene aloziya navxweyî biafirînin û gel li dijî QSD’ê tahrîk bikin, wekî ku di her du beşên jorîn de hatiye ravekirin.
-Şewket Xalid El-Huseyîn ku bi navê Ebû Xalid jî tê nasîn, bi qasî 40 salî ye û ji gundê Susinbata yê El Babê yê Helebê ye. Di sala 2015’an de li Daîreya Îstîxbaratê ya Helebê xebitî û piştî ku HTŞ herêm girt, dest bi karê bi MÎT’ê re kir, erkê wî komkirina îstîxbaratê li ser QSD’ê û hêzên ewlehiyê yên li herêmê bû. Hat hînbûn ku Şewket hin kesan li navçeya Um Imda ya herêma Dêr Hafir organîze kiriye û wan agahî li ser navendên hevrêziyê yên QSD’ê û cihên wan ên li Dêr Hafir kom kirine.
-Cemal Mustafa El-Valkî, 38 salî, ji herêma El-Bab, berê li Daîreya Îstîxbaratê ya li Helebê xebitî û dû re tevlî MÎT’ê bû. Erka wî berhevkirina agahiyan derbarê tevger û cihên HSD’ê ye.
ZÊDETIR JI 2000 ÇETEYÊN BIYANÎ BO GIRÊ SPÎ HATIN ŞANDIN
Hat hînbûn ku hikûmeta Şamê ya Demkî û dewleta dagirker a Tirkiyeyê, ne tenê bi herêmên Meskene û Deyr Hafir ve sînordar in, di heman demê de zêdetirî 2000 milîsên biyanî, digel wesayîtên pêşketî û wesayîtên zirxî, li herêma Girê Spî ya li bakur bi cih kirine. Ev komên çete li eniyên pêş hatine bicihkirin. Hat hînbûn ku ev komên çete bi taybetî li eniyên Xanêm Elî û Sebxa bi cih bûne.
-Nêzîkî 300 çeteyên biyanî yên girêdayî Esayêb Hemra li eniya Xanêm Elî bi cih bûne, di heman demê de 500 milîsên ji komên milîs ên bi eslê xwe Tirkmen ên wekî Lîwaya Sultan Murad û Lîwaya El Mutesim li eniya Sebxa bi cih bûne. Armanca sereke ya van hêmanan wekî şerekî rasterast bi QSD’ê û piştgirîkirin/paşxistina operasyonek muhtemel a ber bi Meskeneyê ve tê şîrovekirin. Herêmên hedefgirtî xalên stratejîk ên wekî Bendava Tişrîn, Girê Sipî û Tebqa ne. Her çend hedefên sereke Dêr Hafir û Meskene bin jî, ew armanc dikin ku li ser xeta Girêspî û Serêkaniyê êrîşên demkî jî bikin da ku hêza leşkerî ya QSD’ê mijûl bikin û lawaz bikin.
PLANA DUYEMÎN A ÊRÎŞÊ
Dewleta dagirker a Tirkiyeyê û hikûmeta Şamê, bi karanîna hebûna DAIŞ’ê li çolên Sûriyeyê, piştî dijwarbûna êrîşan, plan dikin ku hêzên QSD’ê û hêzên din, bi bicihkirina çeteyên DAIŞ’ê yên herî hov li ser xeta Reqa û Dêra Zorê êrîşên lokal pêk bînin û eger karibin heremê dagir bikin.
Gavên ku di çarçoveya plana duyemîn a êrîşê de werin avêtin ev in:
1- Ji rêya Esriyeyê bi rêya şaneyên DAIŞ’ê yên razayî yên li herêmê bigihîjin gundên Şuib el-Zeker û el-Bu’asî, bi vî awayî rêya Tebqa-Meskene were qutkirin. Êrîşa duh a li ser gundên el-Bu’asî ji aliyê balafirên bêmirov ên bi celebê Bayraktar ên dewleta Tirkiyeyê ve eşkere dike ku ev plan rasterast ji aliyê MÎT’ê ve hatiye koordînekirin.
2- Bi qutkirina rêya Abîyed a di navbera Hesekê û Reqayê de bi rêya şaneyên DAIŞ’ê, çete bikaribin bi rêya giştî bigihîjin gundê Sebah el-Xêr; armanca din jî girtina gundê Kerame ye. Ev tê de çalakkirina ajan û şaneyên DAIŞ’ê yên ku wan li herêmê organîze kirine, afirandina nearamiyên navxweyî û amadekirina erdê ji bo êrîşekê heye. Ev ê xetên dabînkirina QSD’ê qut bike. Di Nûçe-Analîza me ya 17’ê Tîrmeha 2025’an de, me diyar kir ku deverên ku şaneyên veşartî li Reqqayê çalak in herêmên Mansura, Kerame û El-Sihil in.
ŞERÊ TAYBET Ê BÊ NAVBER BIDOMIN
Ger ev plan bi ser bikeve, hêzên QSD’ê dê werin dorpêçkirin. Armancek din jî ew e ku girtina van deveran ji medyayê re were ragihandin. Ji aliyekî din ve, rejîma şerê taybet a Tirkiyeyê dê polîtîkayên propagandaya reş a sedsalan û rêbazên şerê taybet di asta herî bilind de bidomîne. Ji bilî afirandina nakokî û nearamiyên navxweyî bi rêya torên ajanên herêmî yên ku li Sûriyeyê û bi taybetî li deverên ku nifûsa Ereb lê dijîn hatine damezrandin, ew bi rêya medyaya şerê taybet propagandaya reş a dijwar li dijî QSD’ê dike. Me di Dosyaya xwe ya Taybet a 31’ê Tîrmeha 2025’an de polîtîkayên qirêj ên ku demek dirêj ku di ser eşîrên Ereb têne meşandin bi berfirehî eşkere kiribû.
