Di Mijdara 2025’an de, piştî serdana El-Colanî ya Amerîkayê, tevlîbûna Sûriyeyê di hevpeymaniya dijî-DAIŞ’ê de û destûra ku ji bo karanîna Balafirgeha Mezehê ji hêla balafirên leşkerî yên Amerîkî û Brîtanî ve hat dayîn, qeliştoka nakokiyan ên di navbêra aliyên radîkal û nerm ên di nav HTŞ’ê de, yên girêdayî hikûmeta Şamê, kûrtir bûn.
Piştî hevdîtinên di navbera hikûmeta El-Colanî û serokê Amerîkayê de li paytexta Erebistana Siûdî Riyadê ya di 14’ê Gulana 2025’an de, kanalên girêdayî DAIŞ’ê û çeteyên biyanî yên di nav HTŞ’ê de ku van hevdîtinan qebûl nekirin, El-Colanî bi xiyaneta “cîhadê” tawanbar kirin.
Wekî ku tê zanîn, di şeva 9’ê Kanûnê de êrîşeke bi roket li Balafirgeha Leşkerî ya Mezehê ya li Şamê hat kirin. Êrîşa dawî ya li ser baregeha hewayî ya Mezehê ku berê gelek caran ji aliyê Îsraîlê ve dihat bombebaran kirin, ev car ji aliyê Îsraîlê ve êrîşê negirtibû serxwe. Ajansa nûçeyan a fermî ya Sûriyeyê “SANA” diyar kir ku hêzên ewlehiyê yên girêdayî hikûmeta Şamê lêpirsînek dane destpêkirin, çar roketên demkî li herêma ku roket jê hatine avêtin hatine dîtin û êrîş ji aliyê kesên nenas ve hatiye kirin.
PLANA ÊRÎŞÊ JI ALIYÊ FERMANDARÊN HTŞ’Ê VE HATIYE KIRIN
Li gorî agahiyên ku Lekolin.org bi dest xistiye, her çend berpirsên êrîşa li ser baregeha leşkerî ya Mezehê ya di şeva 9’ê Kanûnê de bi fermî nehatine naskirin jî, ew ji aliyê fermandarên pilebilind ên di nav HTŞ’ê de hatiye plankirin û pêkanîn. Hat hînbûn ku êrîşa Mezehê ji aliyê fermandarên HTŞ’ê Enes el-Dmranî û Mutasm el-Rîfaî ve hatiye plankirin.
Mustafa el-Betah bi veguhestina çar roketên demkî yên ku hatine behs kirin hatiye erkdarkirin. Berpirsên êrîşê ku me wekî plana ji hêla fermandarên HTŞ’ê ve destnîşan kir, Mihemed Cehîm, Zeîbî El-Belûl û Îsmaîl El-Saûr in.
Ev êrîş ji hêla komên çete yên tundrew û serokên wan ên di nav HTŞ’ê de ve hatiye organîzekirin, ku di demên dawî de bi tundî li dijî polîtîkayên derve yên El-Colanî derdikevin. Ev kom El-Colanî bi “binpêkirina Şerîeta Îslamî” tawanbar dikin û diyalogên wî yên bi dewletên Rojavayî re û peymanên wî yên nerasterast bi Îsraîlê re red dikin.
MÎT XWEST KU KIRYARÊN ÊRÎŞÊ VEŞARTÎ BIMÎNIN
Li gorî agahiyên ku ji çavkaniyên pêbawer hatine wergirtin, MÎT ku talîmatên yekser piştî êrîşê şandiye, daxwaz kiriye ku îstîxbarata HTŞ’ê bûyerê veşartî bihêle. Hat hînbûn ku wan hişyarî daye ku eger kiryar werin aşkerekirin dibe ku di nav HTŞ’ê de pêvçûnek navxweyî û parçebûnek mezin çêbibe.
Wekî din, derket holê ku tîmên îstîxbarata Amerîkî û Brîtanî ji MÎT’ê agahdariya berfireh li ser vê êrîşê xwestine, ji ber ku Balafirgeha Mezzeh baregehek daketina pir caran ji bo balafirên leşkerî yên Amerîkî û Brîtanî ye. Piştî vê yekê, hate hînbûn ku MÎT raporek amade kiriye ku bûyerê berevajî kiriye û Îsraîl û bermahiyên DAIŞ’ê ji bo êrîşê sûcdar kiriye.
GELO ÊRÎŞA PALMÎRAYÊ BERDEWAMIYA VÊ PLANÊ YE?
Di 13’ê Kanûnê de, li nêzîkî Palmîrayê, dema ku artêşa Amerîkî li Tedmurê bû da ku “civînek serokên sereke” li dar bixe, ew ji hêla komeke HTŞ ve hate hedefgirtin; 3 kesan jiyana xwe ji dest dan. Piştî êrîşê, Amerîkayê li Tedmurê zêdetirî 11 “endamên ewlehiyê” yên HTŞ girtin.
Fermandariya Navendî ya Amerîkayê (CENTCOM) ragihand ku hêzên wê di encama bersiva wan de êrîşkar kuştine. Her çend CENTCOM diyar kir ku êrîşkar komeke DAIŞ’ê bû jî, ew ji hêla rayedarên di nav HTŞ de hate plankirin û pêk anîn, mîna êrîşa Mezzeyê.
Reuters, bi îdiaya sê rayedarên herêmî, ragihand ku rayedarekî ewlehiyê yê HTŞ êrîş pêk aniye. Nûredîn el-Baba, berdevkê Wezareta Karên Hundir a HTŞ, ji el-Îxbariye re got ku ev kes “di hêzên ewlehiyê de pozîsyonek rêbertiyê negirtiye.” Wî zêde kir û got “Di 10’ê Kanûnê de, nirxandinek hat kirin ku ev êrîşkar dibe ku ramanên tundrew hilgire û biryarek li bendê bû ku roja Yekşemê li ser wî were dayîn.” Rejîma Şamê paşê ev daxuyanî vekişand û îdia kir ku wan hişyarî daye êrîşek muhtemel a DAIŞ’ê li herêmê, lê “Koalîsyonê guh nedaye hişyariyên Şamê.”
Lêbelê, Çavdêriya Mafên Mirovan a Sûriyeyê (SOHR) piştrast kir ku êrîşkar berpirsê ewlehiyê yê girêdayî Şamê bû. Wekî din, çavkaniyek ewlehiyê ku ji AFP re axivî diyar kir ku êrîşkar alîkarê Ebû Sufyan el-Şêx bû, bi navê kod “Ebû Cabir”, fermandarê Palmîrayê û 10 meh ji bo Rêxistina Ewlehiya Giştî ya di bin Wezareta Karên Hundir de dixebitî, berî Palmîrayê li bajarên cûda xebitîbû. Her çend hem MÎT û hem jî HTŞ hewl dan ku van hemî êrîşan veşêrin jî, wan careke din dabeşbûnên kûr ên di nav HTŞ’ê de eşkere kirin.
